Zdzisław Kozień – Życie i Twórczość
Zdzisław Kozień, urodzony 4 grudnia 1924 roku w Krakowie, to postać, która na stałe wpisała się w historię polskiego teatru i filmu. Jego kariera artystyczna, trwająca przez kilka dekad, obejmowała zarówno teatr, jak i produkcje telewizyjne oraz filmowe. Pomimo swojej śmierci 25 marca 1998 roku w Rzeszowie, pamięć o nim wciąż żyje dzięki jego niezapomnianym rolom i znaczącym osiągnięciom w sztuce.
Początki kariery artystycznej
Zdzisław Kozień dorastał w Krakowie, gdzie już jako dziecko brał udział w chórze dziecięcym. Jego pierwsze kroki na scenie stawiał podczas II wojny światowej, angażując się w amatorskie występy teatralne. W latach 1945–1947 odbywał zasadniczą służbę wojskową, a równocześnie rozwijał swoje zdolności aktorskie w teatrze 4 Dywizji Piechoty. Po zakończeniu służby, w latach 1948–1952, występował w Teatrze Kolejarza w Krakowie, co stanowiło ważny etap jego artystycznego rozwoju.
Teatr im. Wandy Siemaszkowej
W 1953 roku Zdzisław Kozień związał się z Teatrem im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. To właśnie tam zadebiutował rolą Fadinarda w sztuce „Słomkowy kapelusz” Eugène’a Labiche’a. W kolejnych latach stworzył wiele niezapomnianych postaci, które zapisały się w pamięci widzów. Jego talent przejawiał się m.in. w odgrywaniu roli gnuśnego Spodka w „Śnie nocy letniej”, Cześnika Raptusiewicza w „Zemście” oraz Grabca w „Balladynie”. W sumie spędził 19 lat na rzeszowskiej scenie, zdobywając uznanie jako jeden z czołowych aktorów teatrów.
Wrocław – nowe możliwości
W latach 1972–1982 Zdzisław Kozień przeniósł się do Wrocławia, gdzie pracował w Teatrze Polskim i Teatrze Współczesnym. Jego występy w takich spektaklach jak „Popiół i diament”, „Kartoteka” czy „Iwona, księżniczka Burgunda” przyniosły mu liczne nagrody oraz uznanie krytyków. Wrocławska publiczność wielokrotnie doceniała jego talent, przyznając mu Złotą Iglicę oraz Srebrną Iglicę za wybitne osiągnięcia aktorskie.
Filmowa kariera Zdzisława Kozienia
Początkowo Zdzisław Kozień nie odnosił dużych sukcesów na polu filmowym. Jego debiut miał miejsce w westernie „Rancho Texas” z 1958 roku, jednak przez wiele lat filmowcy o nim zapomnieli. Przełomowym momentem okazała się rola nieuleczalnie chorego trenera boksu Zygmunta Bielczyka w filmie „Skazany” z 1976 roku. Za tę kreację zdobył nagrodę aktorską na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Sebastián, co znacząco wpłynęło na jego dalszą karierę.
Rola telewizyjna
Wielką popularność Zdzisław Kozień zyskał dzięki rolom telewizyjnym. Jego postać porucznika Antoniego Zubka z serialu kryminalnego „07 zgłoś się”, emitowanego w latach 1978–1981, stała się uwielbiana przez widzów. Ponadto wystąpił jako król Zygmunt Stary w serialu „Królowa Bona” z 1980 roku. Na przestrzeni swojej kariery zagrał około czterdziestu filmach, a jego każda rola była dowodem na umiejętności aktorskie oparte na psychologicznym warsztacie.
Odznaczenia i wyróżnienia
Zdzisław Kozień był wielokrotnie doceniany za swoje osiągnięcia artystyczne. Otrzymał m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Srebrny Krzyż Zasługi. Ponadto został odznaczony Medalem 40-lecia Polski Ludowej oraz Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 roku. W lipcu 1986 roku został wpisany do „Księgi zasłużonych dla województwa rzeszowskiego”, co podkreśla jego wkład w rozwój kultury regionu.
Życie prywatne Zdzisława Kozienia
Zdzisław Kozień był dwukrotnie żonaty – najpierw z Janiną, a po jej śmierci ożenił się z Moniką, którą poznał podczas pracy w rzeszowskim teatrze. Ich ślub miał miejsce w 1988 roku. Artysta zmagał się z chorobą nowotworową przez ostatnie lata swojego życia i zmarł 25 marca 1998 roku. Spoczywa na cmentarzu Wilkowyja w Rzeszowie, gdzie jego grób jest odwiedzany przez miłośników sztuki oraz fanów jego talentu.
Pamięć o artyście
Zdzisław Kozień pozostawił po sobie niezatarte ślady zarówno na scenie teatralnej, jak i przed kamerami filmowymi. W Teatrze im. Wandy Siemaszkowej znajduje się popiersie aktora oraz Mała Scena nosząca jego imię. Rzeszowska społeczność również upamiętniła go poprzez nadanie jednej z ulic nazwy związanej z jego osobą. Mimo upływu lat jego dorobek artystyczny nadal inspiruje młodych aktorów i przypomina o wartości sztuki teatralnej i filmowej.
Zakończenie
Zdzisław Kozień był nie tylko utalentowanym aktorem, ale również osobą pełną pasji do sztuki. Jego życie to przykład determinacji oraz miłości do teatru i filmu. Dzięki swoim osiągnięciom artystycznym zasłużył na miejsce w historii polskiej kultury oraz sercach widzów. Pozostaje on symbolem rzeszowskiego teatru i polskiej kinem
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).